43 godine od početka demonstracija 1981. godine
Ovih dana obilježavaju se 43 godine od demonstracija 1981, koje su počele 11. marta te godine. Nakon spontanog revolta za bolje uslove u studentskoj vili Univerziteta u Prištini 4. marta, nedelju dana kasnije, prva masovna demonstracija ovakve serije, koja je ušla u istoriju kao “Demonstracije '81”. I pobunu 4. marta i demonstracije 11. marta nasilno su ugušene od strane jugoslovenske policije gdje je dominacija Srbije sve veća.
Ovakvom reakcijom izazvao je čitav pokret za politički aktivizam, koji je politički artikulišući nezadovoljstvo kosovskih Albanaca nejednakošću u pristupu saveznoj državi Jugoslaviji, u roku od mjesec dana izašao na ulice da demonstrira stotine hiljada ljudi stanovništva Kosova nikad više od milion i po. Demonstracije 1981. godine bile su pobuna širom zemlje protiv dugog perioda kada su Albanci u Jugoslaviji bili nedovoljno zastupljeni, diskriminisani, ugnjetavani, ekonomski eksploatisani, ograničeni kulturnim i političkim Tako je Kosovo ostavljeno kao najnerazvijenije i najzaostalo područje u Jugoslaviji, ali kao kolonija.
Nakon demonstracija 11. marta, prikazana je i 26. marta 1. i 2. aprila 1981. godine, kao i na skupovima i drugim aktivnostima. Sve ovo su brutalno suzbili policija i državni aparat nasilja, a uslijedili su progon, politička suđenja, zatvaranje, mučenje i ubistvo. Oko trećine stanovništva Kosova narednih godina bilo je uključeno u procedure policijskog ili pravosudnog pritvora i ispitivanja, dok je preko tri hiljade zatvorenika provelo preko 25 hiljada godina u zatvoru. Tako je 1986. godine Kosovo bilo zemlja sa najvećim brojem političkih zatvorenika u Evropi. Odmah nakon što su 1981. godine pokrenute demonstracije kao studenti i postale popularne, Univerzitet u Prištini preimenovan je u Univerzitet Kosova u Prištini, sve do 1983. godine kada je vraćeno ime „Univerzitet u Prištini
Demonstracije iz 1981. godine iznijele su popularni slogan “Kosovo Republika”, koji će se godinama nastaviti pisati kao skraćenica “KR”, na zidovima i ulicama. Stvorio je novu generaciju političkih aktivista koji bi se i sami zvali “Generacija '81”. Od tog vremena, ovo je djelo i Hidajeta Hysenija, jednog od organizatora demonstracija ‘81. pod nazivom “Unitarna zvijer”, koje je odražavalo pruženu ruku Moskve na razvoj događaja u Jugoslaviji (nastavite kandže na Sloveniju, Hrvatsku, Kosovo i Vojvodinu). Mnogi aktivisti i zatvorenici demonstracija iz 1981. godine takođe će biti angažovani u pokretu za oslobođenje Kosova u narednoj deceniji, koji je kulminirao oslobađanjem Srbije od juna 1999. godine.
U znak sjećanja na sve one koje je policija ubila tokom i nakon demonstracija 1981, kao i priznanje napora te generacije za slobodu Kosova!
izvor: Albin Kurti
