Na Palama je otkriven spomenik posvećen „stvaraocima i braniocima Republike Srpske“, uz govore koji su veličali osuđene za ratne zločine i genocid u Bosni i Hercegovini. Bivši predsjednik RS Milorad Dodik negirao je bošnjački identitet i iznio niz političkih poruka koje izazivaju zabrinutost u regionu.
Piše: Tahirović
Spomenik su otkrili Milorad Dodik, Nenad Stevandić, Stevan Medić i Radan Ostojić. U govorima su istaknuti Radovan Karadžić, Ratko Mladić i Momčilo Krajišnik – svi pravosnažno osuđeni pred međunarodnim sudovima za zločine počinjene tokom rata u BiH.
Veličanje osuđenih
Stevan Medić je istakao da je „mudrost Karadžića, hrabrost Krajišnika i junaštvo Mladića“ omogućilo stvaranje Republike Srpske. Miroslav Radovanović je Karadžića nazvao „svetcem i mučenikom“, uporedivši ga s istorijskim srpskim ličnostima. Stevandić je govorio o „mučenicima po kazamatima“ koji zaslužuju da budu sahranjeni u RS.
Dodik: Negiranje bošnjačkog identiteta
Dodik je u govoru negirao bošnjački narod, nazivajući ga „bosanskim muslimanima“ i tvrdeći da je „antiustavna Bosna“ neprihvatljiva. Izrazio je podršku Donaldu Trumpu i Vladimiru Putinu, navodeći da njihova politika može „modelirati svijet mimo ostrašćenih Evropljana“. Dodik je upozorio na „najezdu islamizacije“ i tvrdio da su muslimani „baza za dolazak drugih muslimana koji bi razbili društveno tkivo“.
Reakcije i širi kontekst
Ovakvi govori izazivaju zabrinutost među bošnjačkim predstavnicima, međunarodnim institucijama i organizacijama za ljudska prava. Veličanje osuđenih za genocid i negiranje identiteta konstitutivnog naroda BiH direktno podriva Dejtonski mirovni sporazum i otežava pomirenje.
Lokalni ugao: Sandžak i politička stabilnost
U Sandžaku, gde su međunacionalni odnosi krhki, ovakve poruke dodatno polarizuju javnost. Građani i lokalni lideri pozivaju na institucionalnu odgovornost, poštovanje presuda međunarodnih sudova i očuvanje mira. Ovakvi skupovi, kažu analitičari, ne doprinose stabilnosti, već produbljuju nepovjerenje.
