Albin Kurti danas je u Prištini upriličio prijem za zastupnike nekadašnje Skupštine Kosova koji su 2. jula 1990. godine usvojili Ustavnu deklaraciju, jedan od najznačajnijih političko-pravnih dokumenata u savremenoj historiji Kosova.
Prijem je organizovan povodom 36. godišnjice usvajanja Deklaracije, kojom je tadašnja Skupština Kosova proglasila Kosovo ravnopravnom jedinicom unutar tadašnje Jugoslavije. U kosovskoj političkoj tradiciji ovaj dokument smatra se početkom institucionalnog procesa koji je kasnije doveo do usvajanja Ustava u Kačaniku, razvoja mirnog političkog otpora tokom devedesetih godina i proglašenja nezavisnosti 2008. godine.
Obraćajući se bivšim zastupnicima, Kurti je istakao da je 2. juli 1990. godine predstavljao pobjedu političke volje građana nad, kako je naveo, represijom i diskriminacijom.
„Dana 2. jula 1990. godine legitimna politička volja Albanaca trijumfovala je nad nasiljem, represijom i političkom diskriminacijom Srbije. Republika Kosovo, proglašena 1990. godine, bila je republika otpora – najprije kroz mirni otpor, a potom i kroz oslobodilačku borbu“, poručio je Kurti.
On je podsjetio da je samo dva mjeseca nakon usvajanja Deklaracije, 7. septembra 1990. godine u Kačaniku usvojen Ustav Republike Kosovo, ocijenivši da upravo ta dva dokumenta predstavljaju politički i pravni temelj razvoja kosovske državnosti.
Govoreći o okolnostima tog vremena, Kurti je rekao da je nakon ukidanja autonomije Kosova uslijedila sistemska diskriminacija Albanaca kroz isključivanje iz institucija, obrazovanja i javnog života.
„Ovaj susret je izraz zahvalnosti i priznanja za doprinos koji ste dali, ali i pokušaj da izgradimo institucionalnu tradiciju njegovanja sjećanja na vrijednosti, doprinos i historiju vaše generacije“, rekao je vršilac dužnosti premijera.
Posebno je naglasio značaj pojmova „političko samoopredjeljenje“ i „autentična demokratija“, koji se nalaze u tekstu Ustavne deklaracije, ističući da i danas imaju važnu političku i naučnu vrijednost.
Tokom prijema, nekadašnji zastupnici prisjetili su se događaja iz ljeta 1990. godine i okolnosti u kojima je Deklaracija usvojena, naglašavajući njen značaj za razvoj političkih institucija Kosova.
Ustavna deklaracija usvojena je 2. jula 1990. godine u dvorištu tadašnje Skupštine Kosova u Prištini, u periodu duboke političke krize nakon ukidanja autonomije pokrajine. Dva mjeseca kasnije, 7. septembra, u Kačaniku je usvojen Ustav Republike Kosovo, čime je nastavljen proces političkog organizovanja kosovskih Albanaca. Ovi datumi danas se obilježavaju kao jedni od najznačajnijih u političkoj historiji Kosova.
