Na osnovu najnovijih izvještaja i analiza, Iran se nalazi pred ozbiljnom modernizacijom svojih zračnih snaga, a u fokusu je potencijalna nabavka kineskih višenamjenskih borbenih aviona J-10C. Ova odluka dolazi u trenutku kada je Teheran sve nezadovoljniji ruskim partnerstvom, posebno zbog kašnjenja u isporuci aviona Su-35 i neefikasnosti postojećih PVO sistema A B C.
✈️ Zašto Iran razmatra kineski J-10C?
Tehničke prednosti:
- J-10C je višenamjenski borbeni avion 4.5 generacije, opremljen AESA radarom, digitalnim komandnim sistemima i sposobnošću nošenja PL-10 i PL-15 raketa.
- Može nositi do 5,5 tona naoružanja, uključujući i protuzemaljske projektile.
- Ima domet radara do 110 km, što ga čini pogodnim za regionalnu dominaciju u vazdušnom prostoru.
Geopolitičke prednosti:
- Niža cijena i fleksibilni uslovi plaćanja (uključujući mogućnost plaćanja naftom) čine kinesku ponudu privlačnijom od ruske.
- Brža isporuka – Kina je spremna da isporuči prve avione već u narednim mjesecima A.
🇷🇺 Razočaranje u ruske partnere
Iran je godinama pokušavao da modernizuje flotu kroz saradnju s Rusijom:
- Su-35 avioni su naručeni, ali nikada nisu isporučeni – prema nekim izvorima, završili su u Alžiru D.
- Umjesto borbenih aviona, Iran je dobio samo trenažne Jak-130 letjelice.
- Sistemi S-300 nisu ispunili očekivanja, dok je isporuka S-400 ostala nepotpuna i neoperativna B.
Ovakav razvoj događaja doveo je do javnog izražavanja nezadovoljstva u Teheranu, uz poruke da Iran očekuje konkretniju podršku od svojih saveznika u BRICS-u i Šangajskoj organizaciji za saradnju B.
🌍 Širi geopolitički značaj
Nabavka J-10C aviona ne bi bila samo tehnički potez, već i geopolitička poruka:
- Kina bi ojačala svoj uticaj na Bliskom istoku, potiskujući Rusiju kao glavnog vojnog partnera Irana.
- Iran bi prvi put imao sposobnost ofanzivne kontrole nad širim vazdušnim prostorom, uključujući i potencijal za projekciju moći prema Izraelu i zalivskim državama D.
- Ova akvizicija bi mogla destabilizovati regionalnu bezbjednosnu arhitekturu, posebno ako se kombinuje s kineskim AWACS sistemima koji su takođe predmet pregovora.
📌 Zaključak
Iranov zaokret ka Kini i potencijalna nabavka J-10C aviona označava prekretnicu u regionalnim vojnim odnosima. To je signal da Teheran više ne računa na Moskvu kao pouzdanog saveznika i da traži brže, fleksibilnije i politički manje uslovljene partnere.
