Spomenik Isufu Čelaju (poznatom i kao Jusuf Čelić) u selu Vusanje, opština Gusinje, uklonjen je 14. avgusta 2025. godine po nalogu inspektorke za kulturna dobra Ministarstva kulture i medija Crne Gore A.
📍 Razlozi za uklanjanje
- Nelegalna postavka: Spomenik je postavljen 2013. godine bez odobrenja Ministarstva.
- Istorijski kontekst: Ministarstvo ga je označilo kao spomenik osobi koja je bila saradnik fašističke Italije tokom Drugog svjetskog rata. Čelaj je bio komandir čete vulnetara, paravojne milicije koju su činili Albanci iz Plava, Gusinja i Albanije, a koja je, prema nekim istoričarima, odgovorna za zločine nad pravoslavnim stanovništvom A.
🗣 Reakcije i kontroverze
- Nacionalni savjet Albanaca (NSA): Predsjednik Faik Nika osporio je tvrdnje Ministarstva, nazivajući Čelaja “narodnim herojem” koji je pomagao i Albancima i nealbanskim porodicama. Uklanjanje spomenika nazvao je “stigmatizacijom zajednice” i “pokušajem brisanja kolektivnog sjećanja” A.
- Ministarka Tamara Vujović: Izjavila je da Crna Gora ne smije dozvoliti veličanje osoba koje su stajale uz sile koje su donijele “stradanje, progone i krv” B.
Ovaj slučaj otvara šira pitanja o istorijskom pamćenju, lokalnom pijetetu i državnoj politici prema spornim spomen-obilježjima.
