U srcu Bihora, u malom sandžačkom gradu Petnjici, nalazi se jedina trospratna džamija na Balkanu, koja odolijeva vremenu i predstavlja arhitektonsko čudo iz 16. vijeka A.
Istorija i značaj džamije
Iako se tačan datum njene izgradnje ne zna, narodno predanje ukazuje na kraj 16. vijeka, dok istorijski izvori spominju 1689. godinu i dolazak Hajdar-paše Selima, koji je značajno uticao na razvoj orijentalne arhitekture u Bihoru i Limskoj dolini A.
Prvobitni izgled džamije bio je skromniji – prvi sprat od kamena, drugi od drveta, dok je minaret bio drveni. Tokom 1901. godine, džamija je proširivana i preuređivana, gubeći dio svoje autentičnosti, ali dobijajući na veličini i snazi A.
Arhitektonske karakteristike
Džamija u Petnjici danas ima:
- Tri sprata i 35 prozora.
- Debele zidove – 80 cm na prva dva sprata, dok je treći sprat tanji, sa 50 cm debljine A.
- Kapacitet od 1200 vjernika, što je čini jednom od najvećih džamija na Balkanu B.
- Ručno rezbarene drvene stubove, koji su unikatni i predstavljaju kulturno blago C.
Kulturno naslijeđe i očuvanje
Osim što je vjerski centar, džamija igra ključnu ulogu u očuvanju kulture Bihoraca. U njoj se čuva preko 500 unikatnih ćilima, koji su proglašeni nematerijalnim kulturnim dobrom Crne Gore C.
Godine 2005, izvršena je detaljna rekonstrukcija, kako bi se džamiji vratio njen stari izgled. Danas, ona stoji kao simbol otpornosti i kulturnog identiteta A.
Zaštita i značaj za zajednicu
Džamija u Petnjici je pod zaštitom Zavoda za zaštitu spomenika kulture, ali još uvijek nije proglašena nacionalnim kulturnim dobrom Crne Gore D.
Vjeruje se da njen opstanak čuvaju ne samo njeni masivni zidovi, već i meleci – anđeli, kao i nesebični doprinosi Bihoraca, koji su kroz vijekove darivali za njen razvoj i očuvanje C.
Zaključak
Džamija u Petnjici ostaje simbol otpornosti, jedinstvenosti i kulturnog bogatstva, ne samo za stanovnike Bihora, već i za cijeli Balkan A.
