Sarajevo, 19. oktobar 2025. — Na Šehidskom mezarju Kovači u Sarajevu danas je obilježena 22. godišnjica smrti Alije Izetbegovića, prvog predsjednika Predsjedništva Republike Bosne i Hercegovine i osnivača Stranke demokratske akcije (SDA). U prisustvu članova porodice, državnih i lokalnih zvaničnika, predstavnika ambasada i brojnih građana, položeno je cvijeće i proučena Fatiha — u tišini koja nosi poruku dostojanstva, zahvalnosti i sjećanja.
Među prisutnima su bili Bakir Izetbegović, Željko Komšić, Kemal Ademović, Šefik Džaferović, Ramo Isak, Haris Zahiragić, Benjamin Karić, Irfan Čengić, te ambasadori Palestine i Turske — Rezek Namura i Emin Akseki. Delegacije iz Novog Sarajeva i Starog Grada, kao i predstavnici SDA, odali su počast lideru koji je ostavio dubok trag u političkom, intelektualnom i duhovnom životu zemlje.
Život posvećen ideji slobode
Alija Izetbegović rođen je 8. augusta 1925. godine u Bosanskom Šamcu, u uglednoj begovskoj porodici. Već u ranoj mladosti seli se u Sarajevo, gdje završava osnovnu školu i gimnaziju. Njegov intelektualni rad obuhvata niz publicističkih djela, među kojima se ističu „Islam između istoka i zapada“, „Islamska deklaracija“, „Problemi islamskog preporoda“, „Moj bijeg u slobodu“ i „Sjećanja“. Njegova sabrana djela objavljena su 2004. godine u deset tomova.
Kao politički lider, Izetbegović je bio ključna figura u borbi za nezavisnost Bosne i Hercegovine, ali i u njenoj odbrani tokom agresije 1992–1995. godine. Njegova uloga u mirovnim pregovorima, posebno tokom procesa u Daytonu, ostaje predmet historijskih analiza i političkih refleksija.
Dženaza koja je ušla u historiju
Alija Izetbegović preminuo je 19. oktobra 2003. godine od zatajenja srca. Njegovoj dženazi prisustvovalo je više od 100.000 ljudi, što se smatra najvećim ispraćajem u historiji Sarajeva. Mezar na Kovačima postao je mjesto tihe refleksije, ali i političkog simbolizma — podsjetnik na borbu za suverenitet, vjeru i dostojanstvo.
Naslijeđe koje traje
Izetbegović je dobitnik brojnih međunarodnih priznanja, uključujući Nagradu kralja Fejsala i medalju Centra za demokratiju iz Washingtona. Španski list El Mundo proglasio ga je ličnošću godine 1995. Njegovo naslijeđe i dalje izaziva rasprave — između idealizma i pragmatizma, između duhovne misije i političke odgovornosti.
Za mnoge, Alija Izetbegović ostaje simbol otpora, mudrosti i moralne snage. Za druge, njegova uloga u tranziciji i ratnim godinama nosi kompleksne izazove. No, ono što ostaje neupitno jeste da je oblikovao epohu — i da se njegovo ime ne može izostaviti iz historije moderne Bosne i Hercegovine.
