Esej Talijana Diega Mariottinija analizira u kojoj je mjeri zloupotreba fudbalskih ultrasa doprinijela krvavom raspadu Jugoslavije ‘90-ih godina prošlog stoljeća
Etnička pripadnost, nacionalizam i teritorijalne pretenzije bili su razlozi koji su raskomadali staru Jugoslaviju koju je dizajnirao Josip Broz Tito 1945. godine. Knjiga Diega Mariottinija „Bog, fudbal i milicija“ pokazuje da je i fudbal itekako doprinio ratnim zločinima. Naravno, ne fudbal kao takav nego užasna zloupotreba tog fantastičnog sporta.
Zajednička nit Matriottinijeve knjige je bizarna figura ratnog zločinca Željka Ražnatovića zvanog Arkan (1952-2000). Ukratko rečeno, Arkan se godinama ponašao kao pobunjenik, lopov, ubica, ubica tajnih službi, vođa ultrasa beogradske Crvene zvezde, komandant paravojne formacije, političar, poslovnn čovjek i filantrop. Od svih njegovih aspekata, ono po čemu se ističe u knjizi je fudbalski mafijaš i tvorac milicije zvane Tigrovi.
U agresiji na Hrvatsku i Bosnu i Hercegovinu njegove su paravojne formacije ostavile svoj krvavi trag na 28 različitih mjesta. Između ostalog, učestvovali su u osvajanju Vukovara (novembar 1991.) i etničkom čišćenju Hrvata u Slavoniji.
U vječitom derbiju između beogradskih klubova Partizana i Crvene zvezde 1992. godine, Delije, navijači Crvene zvezde s ponosom su pokazivale putokaze sa imenima hrvatskih gradova koji su pali u ruke srpske vojske i Arkanovih tigrova. Njihovi suparnici Grobari, navijači Partizana, aplaudirali su akciji. Mnogi su se ultrasi Partizana i pridružili miliciji rođenoj na tribinama njihovih suparnika.
Nakon toga Arkan sa svojim ljudima odlazi u Bosnu i Hercegovinu, prvo u Bijeljinu, nakon toga i u Zvornik, odlaze i u Bosansku Krajinu a krvavi pohod okončat će u Srebrenici, u ljeto 1995. godine. U međuvremenu je, „u srpskoj svadbi veka“ oženio turbo-folk zvijezdu Svetlanu Veličković, poznatiju kao Ceca.
Vjenčali su se u crkvi Arhanđela Gavrila u Beogradu. Arkan je nosio uglačanu crnogorsku uniformu iz Prvog svjetskog rata. Rat je divljao a Beograd je u to vrijeme postao balkanski Disneyland, prijestolnica ubistava i zločina.
Pred početak rata na Kosovu Arkan će 1996. kupiti vlastiti fudbalski klub, FK Obilić, nižerazrednu ekipu iz Beograda nazvanu po Milošu Obiliću, koji je ubio sultana Murata I. Dogodilo se to u bici za Kosovo 1389. godine, što je do danas mitski datum i nebeska katastrofu za Srbe, koja je Kosovo uzdigla u kategoriju mitske, žrtvovane i neotkupljene domovine a Srbe u neku vrstiu samoproglašenog izabranog naroda.
FK Obilić, prvak srpske lige iz 1998. godine, igrat će čak i dva pretkola Lige prvaka. Nakon ubistva Arkana, koje se dogodilo 2000. godine na pravoslavnu Novu godinu, njegova supruga Ceca preuzet će uzde Obilića a kasnije će biti u središtvu sudskog procesa zbog optužbi za pronevjeru novaca iz transfera igrača.
“Bog, fudbal i milicija” prvenstveno je priča o Željku Ražnatoviću Arkanu, jednom od najvećih zločinaca dvadesetog stoljeća. To je također slika Jugoslavije, zemlje koju su desetljećima smatrali primjerom uspješnog multietničkog eksperimenta i komunističke stvarnosti bitno odvojene od sovjetske orbite.
Knjiga istovremeno govori i o tome kako se najljepši sport na svijetu, u rukama nesavjesnih predsjednika i državnih šakala, pretvara u nemilosrdni “parabellum”. Arkan će biti jedan od glavnih izvršitelja zločina koji i danas zagađuje sve u bivšoj Jugoslaviji, politiku, fudbal, međuljudske odnose, osjećaj građanskog suživota.
Knjiga je, konačno i ironičan podsjetnik da se Jugoslavija raspala u vrijeme kada je bila sportska velesila Evrope. Krvavi bankrot Jugoslavije početkom ‘90-ih poklopio se sa zlatnim vremenima njezinog sporta; u fudbalu (Crvena zvezda, evropski prvak), tenisu (Monika Seles), rukometu i košarci (svjetski i evropski prvaci).
