Džamija u selu Gradac: Najstarija džamija u tutinskom kraju i simbol kulturnog naslijeđa
Džamija u selu Gradac, smještenom na Gornjoj Pešteri, predstavlja najstariju džamiju u tutinskoj opštini, sagrađenu 1764. godine. Ovaj vjerski objekat nije samo mjesto molitve, već i važan historijski spomenik, koji svjedoči o dugoj tradiciji islamske zajednice u ovom dijelu Sandžaka A B.
Historijski značaj i arhitektura džamije
Gradac je poznat po bogatoj historiji, uključujući arheološke nalaze ilirskih utvrđenja, srednjovjekovne nekropole i stećke, što potvrđuje njegov značaj kao kulturnog centra. Prvobitna džamija bila je drvena, a prema predanjima, sagradilo ju je bratstvo Hadžića iz sela Naboje, koje je željelo da džamija bude dostupna svim vjernicima u središtu Gornje Pešteri A.
Između 1933. i 1937. godine, džamija je temeljno adaptirana i izgrađena od klesanog kamena, čime je dobila svoju današnju formu. Dimenzije džamije su 9×11 metara, a zidovi su široki skoro jedan metar, što joj daje izuzetnu čvrstoću i otpornost na vremenske uslove B.
Munara i renovacije kroz historiju
Prvobitna džamija imala je malo drveno munare, koje je kasnije zamijenjeno kamenim munaretom. Prvo kameno munare podignuto je 1964. godine, ali je zbog niske visine zamijenjeno 1981. godine. Tada je poznati majstor Avdulah Redžepović iz sela Ruđa sagradio novo munare od blokova i cigala, koje se i danas ponosno uzdiže usprkos oštrim pešterskim vjetrovima A.
Džamija je kroz godine više puta renovirana kako bi se sačuvala njena autentičnost. Godine 2004. obnovljen je krov, a 2009. godine prilikom renoviranja poda otkrivena je tajna starih majstora – temelji džamije su uzidani jedan metar u dubinu zemlje, što dodatno doprinosi njenoj stabilnosti B.
Džamija kao simbol zajedništva i vjerskog života
Džamija u Gradcu nije samo mjesto obavljanja vjerskih obreda, već i simbol kulturnog naslijeđa Gornje Pešteri. Osim redovnih namaza, u njoj se obavljaju džuma i teravije, a sve veći broj turista i istraživača posjećuje ovu džamiju, privučen njenom bogatom historijom i jedinstvenom arhitekturom A B.
Nedavno je do džamije stigao asfalt, što će značajno olakšati pristup vjernicima i posjetiocima. Ovaj infrastrukturni napredak doprinosi očuvanju i boljoj dostupnosti ovog historijskog objekta, koji je kroz stoljeća bio svjedok promjena i razvoja zajednice.
Džamija u Gradcu ostaje nezaobilazno mjesto u historijskom i vjerskom mozaiku Sandžaka, a njena arhitektura, čvrsti zidovi i priče koje ih okružuju svjedoče o bogatom naslijeđu ovog kraja.
