Specijalno tužilaštvo Kosova podiglo je optužnicu protiv 35 osoba zbog sumnje da su učestvovale u ratnim zločinima protiv civilnog stanovništva tokom napada na naselje Jašari u Donjem Prekazu, u martu 1998. godine.
Optužnica se odnosi na događaje od 5. do 7. marta 1998. godine, a prema navodima Tužilaštva, u napadu je ubijeno 26 albanskih civila, među kojima su bila djeca, žene i starije osobe. Svih 35 optuženih obuhvaćeno je postupkom u odsustvu.
Prema dosijeu od 155 stranica, koji je objavio Kallxo, Tužilaštvo tvrdi da su optuženi imali različite uloge u planiranju, pripremi, koordinaciji i rukovođenju operacijom.
Među najpoznatijim imenima su Jovica Stanišić, tadašnji načelnik Resora državne bezbjednosti, Vlastimir Đorđević, načelnik Resora javne bezbjednosti, Sreten Lukić, koji je prema navodima optužnice bio pomoćnik načelnika za policijske poslove i koordinator štaba u Prištini, te Goran Radosavljević Guri. Na spisku se nalazi i Milorad Ulemek Legija, tadašnji komandant Jedinice za specijalne operacije.
Naselje bilo pod nadzorom od januara
Jedan od ključnih navoda iz dosijea jeste da je naselje Jašari, prema tvrdnjama Tužilaštva, bilo pod stalnim nadzorom od početka januara 1998. godine.
U nadzoru su, prema optužnici, učestvovali pripadnici Jedinice za specijalne operacije i Posebne jedinice policije, uključujući Mitrovačku četu.
Prema dosijeu, jedinice su bile smještene u kompleksu Fabrike municije u Srbici, odakle su nadzirale naselje. Korištene su i kamere postavljene na rezervoaru za vodu, sa kojih je, prema navodima Tužilaštva, naselje praćeno 24 sata dnevno.
U optužnici se posebno navodi uloga Jedinice za specijalne operacije, kojom je komandovao Milorad Ulemek. Tužilaštvo tvrdi da je toj jedinici bio povjeren zadatak direktnog napada na kuću porodice Šabana Jašarija.
Teško naoružanje i više policijskih jedinica
Specijalno tužilaštvo navodi da je u operaciji učestvovao veliki broj različitih struktura srpskih snaga.
Prema navodima tužioca Valjdeta Gašija, u operaciji su učestvovali Odsjek javne bezbjednosti, strukture Ministarstva unutrašnjih poslova Srbije, Odsjek državne bezbjednosti, Jedinica za specijalne operacije, Specijalna antiteroristička jedinica i druge policijske formacije.
U napadu je, prema navodima optužnice, korišteno i teško naoružanje, uključujući tenkove, oklopna vozila i protivavionsko naoružanje.
Tužilaštvo tvrdi i da su tokom operacije civili uzimani kao taoci i da su pojedini maltretirani.
Prva optužnica za ubistva civila u Jašariju
Glavni specijalni tužilac Bljerim Isufaj istakao je da je ovo prva optužnica koja se odnosi na ubistva civila u naselju Jašari u Prekazu.
Tužilac Gaši rekao je da je istraga trajala godinama i da je Tužilaštvo, na osnovu materijalnih i drugih dokaza, pokušalo utvrditi ne samo identitet osumnjičenih već i njihove konkretne funkcije, jedinice kojima su pripadali, aktivnosti koje su preduzimali i naoružanje korišteno tokom operacije.
Prema njegovim navodima, 29 optuženih tereti se za neposredno planiranje, koordinaciju i komandovanje operacijom, dok se preostalih šest tereti po osnovu komandne odgovornosti, odnosno zbog navodnog propusta da spriječe kršenje međunarodnog humanitarnog prava.
Šta se dogodilo u martu 1998.?
Treći napad srpskih snaga na porodicu Jašari dogodio se 5. marta 1998. godine. Borbe su trajale tri dana.
Prema podacima navedenim u tekstu Alternativne, nakon trodnevnih borbi poginulo je 59 članova porodice Jašari, uključujući Adema Jašarija, njegovog brata Hameza i njihovog oca Šabana.
Istovremeno, nova optužnica Specijalnog tužilaštva fokusirana je na 26 civila za koje Tužilaštvo tvrdi da su ubijeni u naselju Jašari, odnosno ne samo na članove uže porodice Jašari.
Važno je naglasiti da su ovo navodi iz optužnice i da krivica 35 optuženih još nije pravosnažno utvrđena. O optužnici i dokazima treba odlučivati nadležni sud.
Alternativna je objavila i detalje o pojedinačnim ulogama optuženih.
