Turska je u posljednjoj deceniji usmjerena na ekspanziju u Africi, na Bliskom istoku ali i Srednjoj Aziji
Prema turskoj mitologiji, kroz historiju u svijetu je uspostavljeno čak 27 velikih carstava, dok su od toga čak 16 uspostavili različiti etnički turski narodi.
Danas brojni svjetski mediji pa i zvaničnici na Zapadu govore o tome kako današnja Turska ima teritorijalne ambicije širenja na staru post-Osmansku teritoriju ali i Srednju Aziju.
Nema sumnje da se novo Tursko carstvo uspostavlja ali ne na temeljima religije ili turske ideologije, kako to predstavljaju pojedini nacionalisti u Turskoj, već kao geopolitička organizacija.
Temelji današnje Evropske unije, kao nadnacionalne zajednice država, nastali su 1957. godine potpisivanjem sporazuma iz Rima, kao rezultat integracijskog procesa nakon Drugog svjetskog rata, kada je uspostavljena je Evropska ekonomska zajednica.
Godine 1993. formalno je uspostavljena današnja Evropska unija, sastavljena od brojnih institucija i organa počevši od Evropskog vijeća, Evropskog parlamenta i slično.
Turkijsko vijeće je uspostavljeno, dok ćemo vrlo brzo svjedočiti uspostavljanju i njihovog parlamenta. Brojne druge organizacije u okviru vijeća koje se bave jezikom, kulturom i trgovinu između članica su već uspostavljene.
Ustvari, ono što se kroz historiju događalo između Evropskih država, danas se događa između Turske i drugih etnički turskih naroda u Srednjoj Aziji.
Radi se o historijskim događajima koji podsjećaju na period uspostavljanje Sjedinjenih Država, Sovjetskog Saveza, Maove Kine, kao i Evropske unije.
Međutim, pravo pitanje je: ko sve sudjeluje u integraciji Srednje Azije i Turske i sa kojim ciljevima, jer vlasnici kapitala koji su prethodno uspostavili Evropsku uniju i SAD, danas investiraju i u ovaj projekat.
Turska, koja danas posjeduje veliki utjecaj u etničkim turkijskim državama u Srednjoj Aziji ali i u muslimanskom svijetu, privlačna je za investicije zbog velikog tržišta i hinterlanda koji posjeduje.
Transformacija EU po uzoru na SAD – Sjedinjene Evropske Države
Ideja stvaranja Evropske superdržave nije nešto novo, ona je stara najmanje nekoliko stoljeća kroz historiju, međutim, nakon Prvog svjetskog rata počelo se ozbiljno govoriti o tome.
Godine 1946. premijer Velike Britanije, Winston Churchill, je održao još jedan poznati govor na univerzitetu u Cirihu, u kojem se zalagao za ‘Sjedinjene Evropske Države’, urgirajući da Evropljani okrenu leđa strahotama prošlosti i pogledaju u budućnost.
Također o ovom projektu se i danas govori, i od njega se nije odustalo. Temelji današnje Evropske unije počivaju na ovoj ideji.
Evropska unija trebala bi se odreći svoje “zabludne” i ideje o Sjedinjenim Evropskim državama,” izjavio je u 2018. godini mađarski premijer Viktor Orban.
Kancelarka Merkel je, na primjer, izjavila u Bundestagu 2. decembra 2011. godine da su evropski lideri “pokrenuli novu fazu u evropskim integracijama”. U istom govoru ona je potvrdila da se preduzimaju brzi koraci bez puno političke rasprave u promicanju evropske fiskalne integracije, stvaranjem nadnacionalnih mehanizama koji bi mogli pomoći u upravljanju krizom unutar EU.
Kako bi uspostavila balans moći prema Zapadu, Turska također nastoji uspostaviti sličnu organizaciju država u Srednjoj Aziji.
Turkijsko vijeće država
Turkijsko vijeće država ili Vijeće država za saradnju sa turskog govornog područja osnovno je 2009. godine.
Godine 2013. pojavila se ideja o uspostavljanju alijanse Euroazijskih vojnih snaga, što bi bila struktura slična mirovnim snagama UN-a, koja bi radila na uspostavljanju globalnog mira.
Godine 2017. krenulo se sa uspostavljanjem ove organizacije, koja je obuhvatila: Tursku, Azerbejdžan, Mongoliju i Kirgistan.
Pored bivših Sovjetskih država koje sudjeluju unutar turskog vijeća država, Mađarska se također pridružila organizaciji uz status države-posmatrača 2019. godine.
Ministar vanjskih poslova Ukrajine se također izjasnio kako Ukrajina želi prisupiti Turskom vijeću uz status posmatrača. Objasnio je kako Ukrajina prihvata vijeće kao međunarodnu platformu unutar koje želi promovisati i pridobiti podršku država protiv Rusije zbog okupacije Krima.
Spremnost Turske da vojno stane uz Azerbejdžan u ratu oko Nagorno-Karabaha dodatno je probudila interesovanje za ovom organizacijom u Srednjoj Aziji ali i šire.
Također, unutar Srednje Azije vidljiva je izgradnja željezničke i druge saobraćajne infrastrukture, kako bi se članice vijeća međusobno povezale.
U toku su radovi na uspostavljanju globalnih medija i kanala koji će prvenstveno biti fokusirani na etnički turski svijet, Turska prednjači na ovom polju sa državnom televizijom TRT, koja djeluje širom svijeta.
Posljednjih godina regija Srednje Azije, uključujući Azerbejdžan i druge države, sa rastućim isporukama postaje konkurencija i alternativa ruskom gasu u Evropi.
Regija se istovremeno nalazi u samoj arteriji kineskog globalnog projekta Pojas i put, te bi bez podrške članica turskog vijeća projekat gotovo zasigurno pao u vodu.
Sličan projekat postoji i u Islamskom svijetu
U brojnim državama Afrike, Balkana i Bliskog istoka vidljiva je ekonomska, infrastrukturalna, medijska, tehnološka i na kraju vojna integracija sa Turskom.
Turska se danas ubraja među države sa najvećim brojem vojnih baza u inozemstvu.
Brojne države poput Libije, Katara, Somalije, Pakistana, Ukrajine, Indonezije, uključujući Bosnu i Hercegovinu i Albaniju, dio su ovog projekta.
Istanbul korak po korak postaje globalni centar islamskog bankarstva. Brojne međunarodne organizacije poput OECD-a i UN-a otvaraju i prebacuju svoje centre u Istanbul.
Ovaj projekat je turski odgovor i alternativa koja se nudi naspram globalizacije i digitalizacije 21. stoljeća.
Autor: F.T
