Gaza/New York – 7. oktobar 2025.
Dvije godine nakon početka izraelske vojne operacije u Gazi, međunarodna zajednica se suočava s rastućim pozivima da se Izrael suspenduje iz članstva Ujedinjenih nacija. Prema podacima lokalnih vlasti i međunarodnih organizacija, u ovom periodu ubijeno je više od 65.000 Palestinaca, dok je više od 90% infrastrukture u Gazi uništeno.
📌 Hronologija sukoba
- 7. oktobar 2023.: Izrael pokreće masovne zračne i kopnene napade na Gazu, kao odgovor na napad Hamasa.
- 2023–2025: Operacije se nastavljaju bez prekida, uz povremene „humanitarne pauze“ koje nisu rezultirale trajnim prekidom vatre.
- i 2025.: UN i brojne humanitarne organizacije upozoravaju na glad, kolaps zdravstvenog sistema i nemogućnost dostave pomoći.
⚖️ Pravni aspekti: Kršenje Povelje UN-a
Stručnjaci za međunarodno pravo navode da Izrael kontinuirano krši član 1 i član 2 Povelje UN-a, koji se odnose na poštovanje ljudskih prava i zabranu agresije. Bivši zvaničnici UN-a, poput Saula Takahashija, pozivaju na suspenziju Izraela, navodeći da se radi o „odmetničkoj državi“ koja ignoriše rezolucije UN-a i međunarodne konvencije.
🧭 Humanitarna katastrofa
- Broj žrtava: Preko 65.000 ubijenih, uključujući više od 30.000 djece i žena.
- Raseljavanje: Više od 1,9 miliona ljudi interno raseljeno.
- Glad i bolesti: Nedostatak hrane, vode i lijekova doveo je do smrti hiljada civila, posebno djece.
- Zdravstveni sistem: Bolnice su uništene, ljekari rade bez osnovnih sredstava, a UN upozorava na „potpuni kolaps“.
🚫 Pozivi na izolaciju
Pored zahtjeva za suspenziju iz UN-a, pokrenute su inicijative da se Izraelu zabrani učešće u:
- Međunarodnim sportskim takmičenjima (FIFA, Olimpijske igre)
- Muzičkim festivalima (Eurovizija)
- Kulturnim događajima (filmski festivali, sajmovi)
Aktivisti tvrde da bi takve mjere bile simboličan odgovor na kršenje međunarodnog prava, slično izolaciji Južne Afrike tokom aparthejda.
🌍 Reakcije svijeta: između šutnje i otpora
Dok neke države pozivaju na prekid vatre i humanitarnu pomoć, druge – uključujući SAD – nastavljaju pružati vojnu i političku podršku Izraelu. Pravo veta u Vijeću sigurnosti UN-a blokira sve pokušaje formalne osude ili sankcija.
Istovremeno, sve više građana širom svijeta izražava ogorčenje, organizuju proteste i bojkot izraelskih proizvoda. Mnogi ističu da je moralna odgovornost globalna, a ne samo palestinska.
Dvije godine nakon početka izraelske operacije u Gazi, svijet se suočava s pitanjem: da li međunarodni poredak ima snage da sankcioniše državu koja sistematski krši ljudska prava? Pozivi na suspenziju Izraela iz UN-a postaju sve glasniji, ali politička realnost ostaje prepreka. U međuvremenu, Gaza krvari – a šutnja mnogih ostaje najglasniji saučesnik.
